बालेन शाहको छोटो भाषणले नेपाली राजनीतिमा नयाँ परम्परा सुरु

६ फागुन, काठमाडौं

जनकपुर–तिरहुतिया गाछीमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले माघ ५ गते उद्घोष सभा गरेको एक महिना नबित्दै नेपाली कांग्रेसले बुधबार त्यहीँ प्रतिज्ञा सभा आयोजना गर्‍यो। रास्वपाका वरिष्ठ नेता बालेन शाहले आफ्नो पार्टीको तर्फबाट उद्घोष सभामा करिब १० मिनेट मात्र सम्बोधन गरे। मैथिली भाषामा आफ्नो छोटो, स्पष्ट र प्रभावकारी भाषणले मधेसका नागरिकको मन जित्न सफल भए।

त्यसपछि माघ ६ गते झापा–५ मा प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनका लागि उम्मेदवारी दर्ता गरेपछि बालेनले देशभर दौडाहाको सुरुवात गरे। धनगढीमा भएको अर्को सभा पनि रोचक रह्यो, जहाँ उनले करिब ३ मिनेटमै सम्बोधन गर्दै भने, “सुदूरपश्चिमलाई सु–नजिक प्रदेश बनाउनुपर्‍यो। रास्वपा यहाँ भोट माग्न आएको होइन। काम माग्न आएको हो, काम दिनुस् है?” उनले भोट नदिए पनि काम गर्ने प्रतिबद्धता जनाउँदै स्थानीय नागरिकसँग प्रत्यक्ष संवाद गरे।

यसअघि सभामा लामो भाषण गर्ने नेताहरूको अभ्यास प्रचलित थियो। नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओली, नेपाली कांग्रेसका नेता शेरबहादुर देउवा, र नेकपा माओवादीका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल (प्रचण्ड) लामो भाषणका लागि परिचित छन्। तर बालेनले छोटो, सटीक र काममुखी भाषणमार्फत नयाँ दिशा प्रस्तुत गरे।

राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार छोटो भाषणले कार्यकर्ताको समय बचाउँछ, सन्देशलाई स्पष्ट बनाउँछ, र नेता–जनताको प्रत्यक्ष संवादलाई प्रभावकारी बनाउँछ। फ्रान्सेली दार्शनिक ब्लेज पास्कलले भनेझैं, “छोटो लेख्न/बोल्न धेरै मेहनत र तयारी चाहिन्छ।” बालेनले यही अभ्यासलाई चुनावी सभामा लागू गरेर नेपाली राजनीतिमा नयाँ ट्रेन्ड सुरु गरेका छन्।

उनको छोटो भाषण शैलीले पुराना दलहरूको लामो भाषण परम्परामा चुनौती प्रस्तुत गरेको छ। चुनावी सभा मात्र नभएर दैनिक राजनीतिक संवादमा पनि यसको प्रभाव देखिन थालेको छ। लामो भाषण कहिलेकाहीँ आवश्यक भए पनि, छोटो, स्पष्ट र काममुखी भाषणले भविष्यमा अधिक प्रभावकारी राजनीति गर्न सकिने संकेत दिएको छ।