विशेष महाधिवेशनपछि कांग्रेसभित्र देखिएका चार प्रमुख सन्देश

नेपाली कांग्रेसको ऐतिहासिक दोस्रो विशेष महाधिवेशनपछि पार्टीभित्र देखिएको परिवर्तनले राष्ट्रिय राजनीतिमा व्यापक चासो पैदा गरेको छ। आन्तरिक लोकतन्त्र, नेतृत्व जिम्मेवारी र संगठनात्मक पुनर्संरचनालाई केन्द्रमा राखेर सम्पन्न महाधिवेशनले कांग्रेसको आगामी राजनीतिक दिशा स्पष्ट संकेत गरेको देखिन्छ।

विशेष महाधिवेशनको मुख्य विशेषता पार्टीभित्र लामो समयदेखि उठ्दै आएका असन्तोष र प्रश्नहरू विधानअनुसारकै प्रक्रियाबाट सम्बोधन हुनु हो। भुईं तहका महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूको सक्रिय भूमिकाले नेतृत्व चयन र नीतिगत निर्णयमा निर्णायक प्रभाव पारेको कांग्रेस नेताहरू बताउँछन्।

विधिसम्मत रूपमा भएको नेतृत्व परिवर्तन

महाधिवेशनमा नेतृत्वको कार्यशैली, निर्णय क्षमता र उत्तरदायित्वबारे खुला बहस भएको थियो। महामन्त्रीद्वय गगनकुमार थापा र विश्वप्रकाश शर्माले नेतृत्वमाथि उठाएका प्रश्नहरू पार्टीको विधान र आन्तरिक लोकतान्त्रिक अभ्यासभित्र सीमित रहे। प्रतिनिधिहरूले मतदानमार्फत आफ्नो धारणा व्यक्त गरेपछि नेतृत्व परिवर्तनको प्रक्रिया अघि बढेको थियो।

पार्टी स्रोतका अनुसार ५४ प्रतिशत महाधिवेशन प्रतिनिधिको समर्थनसहित नयाँ नेतृत्व चयन भएपछि कांग्रेसको संगठनात्मक संरचना पुनः व्यवस्थित गरिएको छ।

उम्मेदवार चयनमा नयाँ अभ्यास

विशेष महाधिवेशनपछि कांग्रेसले प्रतिनिधिसभा निर्वाचनका लागि उम्मेदवार छनोट प्रक्रिया अघि बढाएको थियो। निर्वाचन आयोगबाट महाधिवेशनको वैधानिकता पाएसँगै पार्टीले सबै निर्वाचन क्षेत्रमा उम्मेदवार टुंगो लगाएको थियो।

पार्टीका अनुसार टिकट वितरणमा युवा, महिला, मधेशी, मुस्लिम, जनजाति तथा विभिन्न पेशागत पृष्ठभूमिका व्यक्तिहरूलाई प्राथमिकता दिइएको छ। कांग्रेस नेतृत्वले यसपटकको उम्मेदवार छनोट प्रक्रिया तुलनात्मक रूपमा पारदर्शी रहेको दाबी गरेको छ।

अन्य दलमा समेत बहस

कांग्रेसको आन्तरिक परिवर्तनपछि अन्य राजनीतिक दलहरूमा पनि नेतृत्व, नीति र संगठनात्मक सुधारबारे बहस सुरु भएको देखिन्छ। विश्लेषकहरूका अनुसार आन्तरिक लोकतन्त्रमार्फत नेतृत्व परिवर्तन हुन सक्ने अभ्यासले पार्टी राजनीतिमा नयाँ सन्देश दिएको छ।

राजनीतिक विश्लेषक राम कार्कीका अनुसार कांग्रेसको पछिल्लो अभ्यासले दलहरूभित्र लोकतान्त्रिक प्रतिस्पर्धाको आवश्यकता औंल्याएको छ।

शासकीय सुधारका प्रस्तावहरू

विशेष महाधिवेशन र त्यसपछिका बैठकहरूमा कांग्रेसले विभिन्न शासकीय सुधारका प्रस्ताव अघि सारेको छ। ती प्रस्तावहरूमा निर्वाचनपूर्व गठबन्धन नगर्ने, सार्वजनिक पदमा रहने व्यक्तिको सम्पत्ति विवरण सार्वजनिक गर्ने, भ्रष्टाचार आरोप लागेमा स्वतः निलम्बन गर्ने, डिजिटल सेवा विस्तार गर्ने लगायत विषय समावेश छन्।

त्यसैगरी, संवैधानिक निकाय तथा विश्वविद्यालयमा नियुक्ति गर्दा योग्यतालाई आधार बनाउने, सार्वजनिक सेवा प्रवाहलाई प्रभावकारी बनाउने र आर्थिक नीतिमा उत्पादन तथा रोजगारीलाई प्राथमिकता दिने विषयमा पनि छलफल भएको कांग्रेसले जनाएको छ।

प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवार घोषणा

कांग्रेस केन्द्रीय कार्यसमिति बैठकले आगामी प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा सभापति गगन थापालाई प्रधानमन्त्री पदको उम्मेदवार बनाउने निर्णय गरेको छ। उपसभापति विश्वप्रकाश शर्माले प्रधानमन्त्री उम्मेदवार तय गर्न व्यक्तिगत पृष्ठभूमि, राजनीतिक संस्कार, योगदान, योग्यता र भिजनलाई आधार बनाइएको बताएका छन्।

कांग्रेसले पछिल्लो परिवर्तनलाई पार्टी पुनर्संरचनाको चरणको रूपमा व्याख्या गर्दै आगामी चुनावमा आफ्नै नीति र कार्यक्रमसहित जनतासमक्ष जाने तयारी गरिरहेको जनाएको छ।